Pemeliharaan dan Pemuliharaan Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar

Perlu dibezakan dua istilah:

• Pemeliharaan ialah usaha melindungi dan mengekalkan sumber dalam keadaan asal supaya tidak rosak.
• Pemuliharaan ialah usaha memulihkan semula sumber yang telah rosak atau terjejas.

Ancaman terhadap tumbuhan semula jadi dan hidupan liar:

• Pembalakan berlebihan dan tidak terkawal.
• Pembukaan tanah untuk pertanian, perumahan dan perindustrian.
• Pemburuan haram dan perdagangan hidupan liar.
• Kebakaran hutan dan pencemaran.
• Perubahan iklim yang mengubah habitat.

Langkah pemeliharaan dan pemuliharaan:

• Mewartakan hutan simpan, taman negara dan santuari hidupan liar.
• Penanaman semula dan pembalakan terpilih mengikut giliran.
• Menguatkuasakan undang-undang seperti Akta Perhutanan Negara dan Akta Pemuliharaan Hidupan Liar.
• Program pembiakan dalam kurungan bagi spesies terancam.
• Pendidikan alam sekitar dan kempen kesedaran awam.

Penyahhutanan ialah proses penebangan atau pemusnahan kawasan hutan secara kekal untuk ditukar kepada kegunaan lain seperti pertanian, petempatan, perlombongan atau jalan raya.

Kesan kemusnahan tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar:

• Kehilangan biodiversiti — spesies kehilangan habitat, populasi merosot dan sesetengahnya menghadapi kepupusan.
• Hakisan tanih meningkat kerana tiada litupan dan akar untuk memegang tanih, lalu sungai menjadi keruh dan cetek.
• Banjir kilat lebih kerap kerana air hujan mengalir terus di permukaan tanpa diserap.
• Perubahan iklim mikro — suhu tempatan meningkat dan kelembapan berkurang.
• Pemanasan global — karbon yang tersimpan dalam pokok dilepaskan apabila hutan dibakar atau dibersihkan.
• Konflik manusia dan hidupan liar — gajah dan harimau memasuki ladang dan kampung apabila habitat mengecil.
• Masyarakat Orang Asli dan penduduk pedalaman kehilangan sumber makanan, ubatan dan mata pencarian.

Contoh kawasan dan usaha perlindungan di Malaysia:

• Taman Negara yang merentasi Pahang, Kelantan dan Terengganu.
• Taman Kinabalu di Sabah dan Taman Negara Gunung Mulu di Sarawak, kedua-duanya diiktiraf sebagai Tapak Warisan Dunia.
• Pusat Pemulihan Orang Utan Sepilok di Sabah dan Pusat Konservasi Gajah Kebangsaan di Kuala Gandah, Pahang.

Usaha ini bukan sahaja melindungi spesies, tetapi turut menyokong ekopelancongan yang memberi pendapatan kepada penduduk setempat.

• Pemeliharaan melindungi sumber yang masih asli, pemuliharaan memulihkan sumber yang telah rosak. Berikan contoh bagi setiap satu supaya perbezaannya jelas.
• Langkah yang dicadangkan mesti spesifik dan boleh dilaksanakan, contohnya "mewartakan hutan simpan kekal", bukan "menjaga hutan".
• Soalan berbentuk "sebagai pelajar" memerlukan langkah pada peringkat individu dan sekolah, bukan tindakan kerajaan.
• Kaitkan setiap langkah dengan ancaman yang ditanganinya, contohnya rondaan dan hukuman berat untuk pemburuan haram, serta penanaman semula untuk kawasan bekas pembalakan.