Sembelihan

Sembelihan ialah menyembelih binatang halal mengikut syarak supaya dagingnya halal dimakan.

Rukun sembelihan ada empat: penyembelih, binatang yang disembelih, alat penyembelih, dan perbuatan menyembelih.

Syarat penyembelih: beragama Islam atau Ahli Kitab, berakal, dan melakukannya dengan sengaja.

Syarat binatang: binatang halal dimakan dan masih mempunyai nyawa yang stabil (hayah mustaqirrah) ketika disembelih.

Syarat alat: tajam dan boleh mengalirkan darah, tetapi tidak daripada tulang, kuku atau gigi.

Syarat perbuatan: memotong halkum (saluran pernafasan) dan mari' (saluran makanan) sehingga putus, dilakukan dengan segera dan berterusan.

Adab sembelihan: menyebut nama Allah SWT (basmalah) — hukumnya sunat dalam mazhab Syafie, bukan syarat sah — menghadapkan binatang ke arah kiblat, menajamkan pisau terlebih dahulu, tidak menyeksa binatang, tidak menyembelih di hadapan binatang lain, dan melakukannya dengan pantas serta berhati-hati.

Hikmah: memastikan darah yang mengandungi kuman mengalir keluar sepenuhnya, menjamin kebersihan dan keselamatan makanan, serta mendidik sifat belas kasihan terhadap haiwan.

Bangkai ialah binatang yang mati tanpa disembelih mengikut syarak, dan hukumnya haram dimakan kecuali beberapa pengecualian seperti ikan dan belalang.

Keadaan binatang yang perlu difahami:

• Binatang yang mati kerana tercekik, dipukul, jatuh dari tempat tinggi, ditanduk atau diterkam binatang buas adalah haram dimakan.
• Namun jika binatang itu sempat disembelih ketika masih mempunyai hayah mustaqirrah (nyawa yang masih stabil, bukan sekadar gerakan terakhir sebelum mati), dagingnya halal.
• Binatang yang disembelih untuk selain Allah SWT, seperti persembahan kepada berhala atau makhluk ghaib, adalah haram walaupun cara sembelihannya betul.
• Binatang halal yang liar atau terlepas dan tidak dapat dikawal boleh dilukai dengan alat tajam pada mana-mana bahagian badannya; jika ia mati kerana luka itu, dagingnya halal.

Perkara sunat ketika menyembelih:

• Menyebut nama Allah SWT (membaca basmalah) ketika menyembelih; dalam mazhab Syafie ia sunat, bukan syarat sah sembelihan.
• Menajamkan pisau sebelum menyembelih.
• Memutuskan dua urat leher (wadajain) selain halkum dan mari'.
• Membaringkan binatang di rusuk kirinya dan menghadapkannya ke arah kiblat.

Perkara makruh:

• Menyembelih dengan pisau yang tumpul sehingga menyeksa binatang.
• Mengasah pisau di hadapan binatang yang hendak disembelih.
• Mematahkan leher atau melapah kulit sebelum binatang benar-benar mati.

Semua peraturan ini menunjukkan Islam menjaga kebersihan makanan dan sangat menekankan belas kasihan terhadap haiwan.

• Kesilapan lazim: menyebut hanya halkum. Syarat sah ialah memutuskan halkum dan mari' kedua-duanya; wadajain pula sunat.
• Alat daripada tulang, kuku dan gigi tidak sah digunakan walaupun tajam. Soalan objektif sering menguji perkara ini.
• Dalam soalan situasi, periksa keempat-empat rukun satu per satu: penyembelih, binatang, alat dan perbuatan.
• Bezakan jawapan adab/sunat (tidak menjejaskan sah) dengan syarat (menentukan sah atau tidak sembelihan). Kesilapan meletakkan adab sebagai syarat ialah punca markah hilang.