Akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah

Ahli Sunnah Wal Jamaah (ASWJ) ialah golongan yang berpegang kepada al-Quran, as-Sunnah, ijmak dan qias, serta mengikut jalan Rasulullah SAW dan para sahabat.

Prinsip akidah ASWJ:

• Beriman kepada rukun iman yang enam.
• Mengesakan Allah SWT dan mensucikan-Nya daripada menyerupai makhluk.
• Beriman kepada sifat-sifat Allah SWT sebagaimana yang dinyatakan dalam nas tanpa menyerupakan dan tanpa menafikannya.
• Tidak mengkafirkan sesama Muslim semata-mata kerana melakukan dosa besar, selagi tidak menghalalkannya.
• Bersikap sederhana antara kumpulan yang melampau dalam menggunakan akal dan yang menolak akal sepenuhnya.

Tokoh utama dalam bidang akidah ASWJ ialah Imam Abu Hasan al-Asy'ari dan Imam Abu Mansur al-Maturidi, manakala dalam fikah diikuti empat mazhab dan dalam tasawuf diikuti aliran yang muktabar.

Kepentingan berpegang kepada ASWJ: memelihara kesucian akidah daripada penyelewengan, mengelakkan perpecahan umat, menolak fahaman melampau, dan menjadi pegangan rasmi dalam sistem pendidikan serta pentadbiran agama di Malaysia.

Ahli Sunnah Wal Jamaah muncul sebagai aliran akidah yang tersusun apabila para ulama bangkit mempertahankan akidah para sahabat daripada fahaman-fahaman yang menyeleweng selepas zaman Khulafa' al-Rasyidin.

Fahaman yang ditolak dan pendirian Ahli Sunnah Wal Jamaah:

• Khawarij mengkafirkan umat Islam yang melakukan dosa besar. Ahli Sunnah Wal Jamaah berpendapat pelaku dosa besar tetap Muslim, tetapi berdosa dan perlu bertaubat.
• Muktazilah meletakkan akal mengatasi nas dan berpendapat pelaku dosa besar berada di antara dua kedudukan. Ahli Sunnah Wal Jamaah menggunakan akal, tetapi akal tunduk kepada wahyu.
• Jabariyah berpendapat manusia tiada ikhtiar langsung, seperti bulu yang ditiup angin. Qadariyah pula berpendapat manusia menentukan perbuatannya tanpa kaitan dengan takdir Allah SWT. Ahli Sunnah Wal Jamaah mengambil jalan pertengahan: Allah SWT pencipta segala perbuatan, dan manusia mempunyai ikhtiar serta usaha yang dipertanggungjawabkan.

Tokoh dan kaedah:

• Imam Abu Hasan al-Asy'ari pada asalnya berguru dengan golongan Muktazilah, kemudian meninggalkan fahaman itu dan mempertahankan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah dengan hujah nas dan akal.
• Imam Abu Mansur al-Maturidi dari Samarqand melakukan usaha yang sama di wilayah timur.

Di Malaysia, pengajian akidah mengikut aliran al-Asya'irah, termasuk kaedah sifat 20, iaitu sifat-sifat yang wajib bagi Allah SWT yang dihuraikan secara tersusun untuk memudahkan pemahaman.

Kesilapan yang kerap berlaku dan tip menjawab:

• Sumber pegangan ada empat: al-Quran, as-Sunnah, ijmak dan qias. Jangan tertinggal ijmak dan qias.
• Jangan tertukar pendirian Khawarij (mengkafirkan pelaku dosa besar) dengan Muktazilah (di antara dua kedudukan).
• Ingat pasangan tokoh: al-Asy'ari dan al-Maturidi dalam akidah; empat imam mazhab dalam fikah.
• Soalan kepentingan perlu dikaitkan dengan perpaduan umat dan perlindungan daripada ajaran sesat.

Tip ulang kaji: lukis peta minda dengan Ahli Sunnah Wal Jamaah di tengah dan cabang bagi setiap fahaman yang ditolak, beserta pendirian pertengahan bagi setiap isu.