Alam Sekitar Penting Dijaga

Manusia dijadikan sebagai khalifah di muka bumi, iaitu pemegang amanah untuk memakmurkan dan memelihara alam, bukan merosakkannya.

Prinsip Islam dalam pemeliharaan alam sekitar:

• Alam ini adalah amanah daripada Allah SWT dan akan dipersoalkan penggunaannya.
• Dilarang melakukan kerosakan di muka bumi selepas ia diperbaiki.
• Dilarang membazir kerana pembaziran adalah amalan yang dibenci.
• Digalakkan menanam pokok, dan setiap manfaat daripadanya menjadi sedekah berterusan.
• Menjaga kebersihan kerana kebersihan sebahagian daripada iman.

Bentuk kerosakan alam hari ini: pencemaran udara dan air, pembalakan haram, pembakaran terbuka, pembuangan sisa toksik, dan pembaziran sumber air serta tenaga.

Kesan: perubahan iklim, banjir, jerebu, kepupusan hidupan, masalah kesihatan dan bekalan air terjejas.

Tanggungjawab setiap Muslim: mengamalkan 3R, menjimatkan air dan elektrik, tidak membuang sampah merata, menyertai kempen kebersihan, menanam pokok, serta menyebarkan kesedaran kepada keluarga dan masyarakat.

Memelihara alam sekitar bukan sekadar tuntutan undang-undang, tetapi sebahagian daripada ibadah dan tanggungjawab keagamaan.

Etika alam sekitar dalam Islam ialah panduan akhlak yang mengatur cara manusia menggunakan air, tanah, tumbuhan dan haiwan secara bertanggungjawab kerana semuanya adalah ciptaan Allah SWT yang diamanahkan kepada manusia.

Etika terhadap air:

• Berjimat menggunakan air, termasuk ketika berwuduk dan mandi, walaupun air banyak.
• Tidak mencemarkan sumber air seperti sungai dan air bertakung dengan najis atau sisa buangan.

Etika terhadap tumbuhan:

• Menanam pokok dan menghijaukan kawasan kerana manfaatnya dinikmati manusia dan haiwan.
• Tidak menebang pokok atau memusnahkan tanaman tanpa keperluan.

Etika terhadap haiwan:

• Haram menyeksa haiwan, contohnya membiarkannya kelaparan, membebankannya melebihi kemampuan atau memukulnya tanpa sebab.
• Memberi makan dan minum kepada haiwan peliharaan.
• Menyembelih haiwan dengan cara yang ihsan, iaitu menggunakan pisau yang tajam dan tidak menyeksanya.

Kaitan dengan maqasid syariah: menjaga alam sekitar bermakna menjaga nyawa (udara dan air yang bersih), harta (sumber alam) dan keturunan (kesejahteraan generasi akan datang).

Konsep hima: Rasulullah SAW pernah menetapkan kawasan larangan yang dipelihara daripada diteroka sewenang-wenangnya. Konsep ini boleh dikaitkan dengan kawasan hutan simpan dan taman negara pada hari ini.

Kesilapan yang kerap berlaku dan tip menjawab:

• Jangan menjawab dari sudut sains semata-mata. Kaitkan dengan konsep khalifah, amanah dan larangan membuat kerosakan.
• Soalan kesan perlu dipecahkan kepada kesan kepada manusia, hidupan dan alam.
• Cadangan tindakan mesti konkrit dan boleh dilakukan pelajar, contohnya mengasingkan sampah kitar semula di rumah.
• Tunjukkan bahawa menjaga alam adalah ibadah apabila dilakukan dengan niat kerana Allah SWT.

Tip menjawab: soalan alam sekitar sering berbentuk situasi berita. Kenal pasti dahulu jenis kerosakan, kemudian ulas dari sudut hukum, kesan dan cadangan penyelesaian.