1.Jawatankuasa Perpaduan Kaum, Sistem Ahli & Kemunculan Parti Politik
Ke arah kemerdekaan, beberapa langkah penting diambil:
- Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum (CLC) ditubuhkan 1949 untuk merapatkan hubungan antara kaum.
- Sistem Ahli (1951) memperkenalkan wakil kaum dalam Majlis Mesyuarat Persekutuan sebagai latihan pentadbiran diri sebelum kemerdekaan penuh.
Parti politik turut muncul: UMNO (1946), MIC — Kongres India Malaya (1946), dan MCA — Persatuan Cina Malaya (1949, dipimpin Tan Cheng Lock). Ketiga-tiga parti kaum utama ini kemudiannya bergabung membentuk Parti Perikatan (Alliance) untuk berjuang bersama ke arah kemerdekaan.
Contoh 1Apakah tujuan penubuhan Sistem Ahli pada 1951?Lihat jalan kerjaTutup
Sistem Ahli memperkenalkan wakil kaum dalam Majlis Mesyuarat Persekutuan sebagai latihan pentadbiran diri, membiasakan rakyat tempatan mengendalikan hal ehwal kerajaan sebelum kemerdekaan penuh dicapai.
Contoh 2Bagaimana Parti Perikatan terbentuk?Lihat jalan kerjaTutup
Parti Perikatan terbentuk daripada gabungan UMNO dan MCA (kemudian disertai MIC), membolehkan tiga parti kaum utama berjuang bersama secara berpersatuan ke arah kemerdekaan.
2.Rundingan Kemerdekaan & Suruhanjaya Reid
Rundingan kemerdekaan ialah siri perundingan antara pemimpin tempatan dengan kerajaan British yang membawa kepada kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu pada 31 Ogos 1957 secara aman, tanpa pertumpahan darah.
- Rombongan ke London — rombongan yang diketuai Tunku Abdul Rahman, terdiri daripada wakil Parti Perikatan dan wakil raja-raja Melayu, berunding dengan kerajaan British pada awal 1956.
- Perjanjian London — ditandatangani pada 8 Februari 1956. British bersetuju memberi kemerdekaan pada 31 Ogos 1957 jika boleh, dan bersetuju menubuhkan suruhanjaya untuk merangka perlembagaan.
- Suruhanjaya Reid — dipengerusikan Lord Reid dan dianggotai pakar undang-undang dari negara Komanwel, iaitu Britain, Australia, India dan Pakistan. Suruhanjaya ini menerima memorandum daripada parti politik, pertubuhan dan orang perseorangan.
- Memorandum Parti Perikatan — lahir daripada permuafakatan dan tolak ansur antara kaum. Kaum bukan Melayu mendapat kerakyatan berasaskan prinsip jus soli bagi mereka yang lahir di Persekutuan selepas merdeka, manakala kedudukan istimewa orang Melayu, agama Islam, bahasa Melayu dan institusi raja dikekalkan.
- Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 — deraf Suruhanjaya Reid dikaji dan dipinda oleh wakil British, raja-raja Melayu dan Parti Perikatan sebelum diluluskan.
- Pengisytiharan kemerdekaan — dibacakan oleh Tunku Abdul Rahman di Stadium Merdeka, Kuala Lumpur pada 31 Ogos 1957.
Kemerdekaan dicapai kerana gabungan perpaduan kaum, kepimpinan yang berwibawa dan strategi rundingan.
3.Soalan Lazim & Tip Menjawab: Ke Arah Merdeka
Bab ini kaya dengan peristiwa, jadi susunan dan istilah sangat penting. Tip menjawab:
- Susun ikut kronologi: Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum (1949), Sistem Ahli (1951), pilihan raya perbandaran Kuala Lumpur (1952), pilihan raya umum (1955), Perjanjian London (1956), Suruhanjaya Reid, dan merdeka (1957).
- Tekankan cara aman — kemerdekaan dicapai melalui rundingan, perpaduan dan tolak ansur, bukan peperangan.
- Jus soli bermaksud kerakyatan berdasarkan tempat lahir. Jangan tertukar dengan kerakyatan melalui pendaftaran.
- Soalan tentang semangat tolak ansur mesti menyebut apa yang dipersetujui oleh setiap pihak, bukan hanya satu pihak.
Contoh 1Huraikan peranan Suruhanjaya Reid dalam usaha mencapai kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu.Lihat jalan kerjaTutup
Contoh isi (fakta + huraian): (1) Ditubuhkan hasil Perjanjian London 1956 untuk merangka perlembagaan negara merdeka. (2) Dianggotai pakar perlembagaan dari Britain, Australia, India dan Pakistan supaya berkecuali. (3) Menerima dan meneliti memorandum daripada parti politik, pertubuhan dan orang perseorangan. (4) Menjadikan memorandum Parti Perikatan sebagai asas penting kerana ia mewakili persetujuan pelbagai kaum. (5) Mencadangkan sistem kerajaan persekutuan, raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen. (6) Mencadangkan peruntukan kerakyatan, kedudukan istimewa orang Melayu, agama Islam dan bahasa kebangsaan. (7) Deraf yang dihasilkan menjadi asas Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.
Contoh 2(Soalan aras tinggi) Semangat tolak ansur antara kaum menjadi kunci kemerdekaan negara. Bincangkan dan kaitkan dengan kehidupan anda hari ini.Lihat jalan kerjaTutup
Isi sejarah: (1) Pemimpin UMNO, MCA dan MIC bergabung dalam Parti Perikatan untuk berjuang bersama. (2) Kaum bukan Melayu mendapat kerakyatan berasaskan jus soli. (3) Kaum Melayu mendapat jaminan kedudukan istimewa, agama Islam, bahasa Melayu dan institusi raja. (4) Perpaduan ini meyakinkan British bahawa rakyat mampu mentadbir sendiri. Kaitan hari ini: (1) Menghormati hak dan budaya kaum lain. (2) Bekerjasama dalam aktiviti sekolah dan komuniti. (3) Menyelesaikan perbezaan melalui perbincangan, bukan konflik. (4) Menghormati Perlembagaan sebagai asas persetujuan bersama.