1.Asas & Pemantapan Dasar Luar Malaysia
Sebaik sahaja merdeka pada 1957, Persekutuan Tanah Melayu menyertai Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dan Komanwel.
Dasar luar Malaysia terus dimantapkan dengan penyertaan sebagai:
- Ahli pengasas ASEAN (Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara), ditubuhkan pada 8 Ogos 1967, bersama Indonesia, Filipina, Singapura dan Thailand.
- Ahli Pergerakan Negara-Negara Berkecuali (NAM).
- Ahli Persidangan Negara-Negara Islam (OIC).
Penyertaan ini memperkukuh hubungan diplomatik dan kepentingan negara di peringkat serantau dan antarabangsa.
Contoh 1Bilakah ASEAN ditubuhkan dan siapakah negara-negara pengasasnya?Lihat jalan kerjaTutup
ASEAN ditubuhkan pada 8 Ogos 1967, dengan lima negara pengasas: Malaysia, Indonesia, Filipina, Singapura dan Thailand.
Contoh 2Apakah tujuan Malaysia menyertai pertubuhan seperti PBB, Komanwel, NAM dan OIC?Lihat jalan kerjaTutup
Penyertaan dalam pertubuhan-pertubuhan ini memperkukuh hubungan diplomatik Malaysia dan membolehkan negara menjaga kepentingannya di peringkat serantau dan antarabangsa.
2.Prinsip & Perkembangan Dasar Luar Malaysia
Dasar luar ialah pendirian dan strategi sesebuah negara dalam hubungannya dengan negara lain bagi melindungi kedaulatan, keselamatan dan kepentingan ekonomi negara.
Prinsip utama dasar luar Malaysia ialah menghormati kedaulatan negara lain, tidak campur tangan dalam hal ehwal dalaman negara lain, menyelesaikan pertikaian secara aman, dan bekerjasama untuk manfaat bersama.
- Era Tunku Abdul Rahman — cenderung kepada Barat dan anti komunis, serta bergantung pada kerjasama Komanwel melalui Perjanjian Pertahanan Inggeris–Tanah Melayu (1957). Tanah Melayu menghantar pasukan pengaman PBB ke Congo pada 1960.
- Era Tun Abdul Razak — beralih kepada dasar berkecuali; menjalin hubungan diplomatik dengan China pada 1974 dan memperjuangkan konsep Zon Aman, Bebas dan Berkecuali (ZOPFAN) melalui Deklarasi Kuala Lumpur 1971.
- Era Tun Hussein Onn — memberi keutamaan kepada ASEAN dan menangani isu pelarian Vietnam.
- Era Tun Dr. Mahathir Mohamad (1981–2003) — Dasar Pandang ke Timur, kerjasama Selatan–Selatan, dan lantang membela isu negara membangun serta dunia Islam.
Dalam pertubuhan antarabangsa, Tunku Abdul Rahman menjadi Setiausaha Agung pertama Pertubuhan Persidangan Islam (kini Pertubuhan Kerjasama Islam). Malaysia juga beberapa kali menjadi ahli tidak tetap Majlis Keselamatan PBB dan menyertai misi pengaman PBB di pelbagai negara.
3.Soalan Lazim & Tip Menjawab: Dasar Luar
Soalan dasar luar biasanya meminta perkembangan, peranan dalam pertubuhan atau kepentingan hubungan antarabangsa. Tip menjawab:
- Susun jawapan mengikut era Perdana Menteri untuk soalan perkembangan dasar luar.
- Jangan tertukar deklarasi: ASEAN ditubuhkan melalui Deklarasi Bangkok (1967), manakala ZOPFAN diisytiharkan melalui Deklarasi Kuala Lumpur (1971).
- Berkecuali tidak bermaksud tidak berkawan; ia bermaksud tidak memihak kepada mana-mana blok kuasa besar dan berkawan dengan semua negara.
- Kaitkan dasar luar dengan kepentingan dalam negeri seperti keselamatan, perdagangan dan pelaburan.
Contoh 1Jelaskan peranan Malaysia dalam ASEAN.Lihat jalan kerjaTutup
Contoh isi (fakta + huraian): (1) Malaysia ialah salah satu daripada lima negara pengasas ASEAN pada 1967. (2) Mencetuskan konsep Zon Aman, Bebas dan Berkecuali melalui Deklarasi Kuala Lumpur 1971 untuk menjauhkan rantau ini daripada persaingan kuasa besar. (3) Menggalakkan kerjasama ekonomi dan perdagangan dalam kalangan negara anggota. (4) Menyokong penyelesaian pertikaian serantau secara aman dan melalui rundingan. (5) Menjadi tuan rumah sidang kemuncak dan memegang jawatan Pengerusi ASEAN secara bergilir, termasuk pada 2025. (6) Bekerjasama menangani isu bersama seperti keselamatan, bencana dan jenayah rentas sempadan.
Contoh 2(Soalan aras tinggi) Mengapakah Malaysia memilih dasar berkecuali? Pada pendapat anda, adakah dasar ini masih relevan hari ini?Lihat jalan kerjaTutup
Sebab dasar berkecuali: (1) Mengelakkan Malaysia terheret dalam persaingan kuasa besar. (2) Membolehkan Malaysia berdagang dan menjalin hubungan dengan semua negara tanpa mengira ideologi. (3) Menjamin keamanan dan kestabilan serantau. (4) Menjaga kedaulatan dan kebebasan membuat keputusan sendiri. Relevan hari ini: (1) Persaingan kuasa besar masih wujud, jadi sikap tidak memihak melindungi kepentingan negara. (2) Malaysia bergantung pada perdagangan dengan pelbagai negara. (3) Pendirian berkecuali memudahkan Malaysia menjadi pendamai dan orang tengah. Kesimpulan: dasar ini masih relevan, dengan penyesuaian mengikut perkembangan dunia.