1.Bahagian Bulatan & Sifat Simetri Perentas
Bahagian utama bulatan termasuk:
- Pusat — titik tengah.
- Jejari — jarak dari pusat ke lilitan.
- Diameter — garis lurus melalui pusat menyambung dua titik di lilitan, = 2 × jejari.
- Perentas — garis lurus menyambung dua titik pada lilitan, tidak semestinya melalui pusat.
- Lengkok — sebahagian daripada lilitan.
- Sektor — kawasan antara dua jejari dan satu lengkok.
Sifat penting: diameter ialah paksi simetri bulatan; jejari yang berserenjang dengan satu perentas akan membahagi dua sama perentas itu; dan perentas yang sama panjang adalah sama jarak dari pusat bulatan.
Contoh 1Jejari sebuah bulatan ialah 8 cm. Cari diameternya.Lihat jalan kerjaTutup
d = 2r = 2 × 8 = 16 cm.
Contoh 2Satu jejari berserenjang dengan perentas AB pada titik M, dan AM = 5 cm. Apakah panjang AB?Lihat jalan kerjaTutup
Jejari yang berserenjang dengan perentas membahagi dua sama perentas itu, jadi M ialah titik tengah AB. AB = 2 × AM = 2 × 5 = 10 cm.
2.Lilitan, Luas, Panjang Lengkok & Luas Sektor
Lilitan ialah "perimeter" bulatan (jarak sekeliling bulatan), dan luas bulatan ialah kawasan di dalamnya.
- Bagi sektor (kawasan "sepotong kek"), panjang lengkok dan luas sektor bergantung pada nisbah sudut sektor, θ, berbanding 360° penuh.
Contoh 1Jejari sebuah bulatan ialah 7 cm. Guna π = 22/7, cari lilitan dan luas bulatan itu.Lihat jalan kerjaTutup
Lilitan = 2πr = 2 × (22/7) × 7 = 44 cm. Luas = πr² = (22/7) × 7² = (22/7) × 49 = 154 cm².
Contoh 2Sebuah sektor mempunyai jejari 14 cm dan sudut sektor 90°. Guna π = 22/7, cari luas sektor itu.Lihat jalan kerjaTutup
Luas sektor = (θ÷360°) × πr² = (90÷360) × (22/7) × 14² = (1/4) × (22/7) × 196 = (1/4) × 616 = 154 cm².