Pengenalan Kepada Perakaunan

Perakaunan ialah proses merekod, mengelas, meringkas dan mentafsir urus niaga kewangan supaya maklumat berguna dapat dilaporkan kepada pengguna.

Pengguna maklumat perakaunan termasuk pemilik, pengurus, pemiutang, bank, pelabur dan Lembaga Hasil Dalam Negeri.

Prinsip dan andaian asas yang mengawal amalan perakaunan:

• Entiti berasingan — perniagaan dianggap terpisah daripada pemiliknya.
• Usaha berterusan — perniagaan dianggap beroperasi berterusan pada masa hadapan.
• Kos sejarah — aset direkod pada kos asal pembelian.
• Wang sebagai ukuran — hanya urus niaga yang boleh diukur dengan wang direkod.
• Tempoh perakaunan — aktiviti dibahagikan kepada tempoh tertentu untuk pelaporan.
• Konsisten — kaedah yang sama digunakan dari tempoh ke tempoh.
• Konservatif (berhemah) — kerugian dijangka diambil kira, keuntungan hanya direkod apabila benar-benar diperoleh.

Kitaran perakaunan bermula dengan dokumen sumber, diikuti buku catatan pertama, lejar, imbangan duga dan akhirnya penyata kewangan.

Simpan kira ialah proses merekod urus niaga kewangan secara teratur dan sistematik, manakala perakaunan pergi lebih jauh dengan mengelas, meringkas, mentafsir dan melaporkan maklumat itu untuk membuat keputusan.

• Simpan kira vs perakaunan — simpan kira ialah peringkat merekod sahaja; perakaunan merangkumi analisis dan tafsiran. Simpan kira ialah sebahagian daripada perakaunan.
• Pengguna dalaman — pemilik dan pengurus menggunakan maklumat untuk merancang, mengawal kos dan menilai prestasi.
• Pengguna luaran — bank dan pemiutang menilai keupayaan membayar hutang; pelabur menilai pulangan; pihak berkuasa cukai menentukan cukai yang perlu dibayar.
• Ciri maklumat berguna — relevan (membantu keputusan), boleh dipercayai (tepat dan bebas berat sebelah), boleh dibandingkan (antara tempoh dan firma) dan boleh difahami.
• Etika perakaunan — akauntan perlu bersikap berintegriti (jujur), objektif (tidak dipengaruhi kepentingan peribadi), menjaga kerahsiaan maklumat pelanggan, dan mengekalkan kecekapan profesional.
• Kerjaya — akauntan, juruaudit, perunding cukai dan pegawai kewangan. Di Malaysia, profesion akauntan dikawal selia oleh Institut Akauntan Malaysia yang ditubuhkan di bawah Akta Akauntan 1967.

Urus niaga yang direkod mesti disokong dokumen sumber supaya maklumat boleh disemak dan diaudit.

Kesilapan yang kerap dilakukan calon:

• Merekod perbelanjaan peribadi pemilik sebagai belanja perniagaan. Ini melanggar konsep entiti berasingan; ia sepatutnya direkod sebagai ambilan.
• Menilai semula aset pada harga pasaran. Mengikut konsep kos sejarah, aset kekal direkod pada kos asal.
• Mencampuradukkan simpan kira dengan perakaunan. Simpan kira hanya merekod, perakaunan juga mentafsir dan melaporkan.
• Menjawab soalan konsep tanpa mengaitkan dengan situasi. Namakan konsep, terangkan maksudnya, kemudian nyatakan kesan kepada rekod dalam soalan.

Tip menjawab: bagi soalan pengguna maklumat, padankan setiap pengguna dengan keputusan yang dibuatnya. Contohnya, bank menilai keupayaan membayar balik pinjaman, manakala pelabur menilai pulangan dan risiko pelaburan.