1.Kaedah Perbandingan Modal & Penyata Kewangan
Rekod tak lengkap berlaku apabila perniagaan kecil tidak menyimpan catatan bergu yang lengkap, hanya menyimpan buku tunai dan senarai penghutang serta pemiutang.
Kaedah perbandingan modal digunakan untuk menganggar untung apabila maklumat terlalu sedikit:
Untung bersih = modal akhir + ambilan − modal tambahan − modal awal
Modal awal dan akhir dikira dengan menyediakan penyata hal ehwal, iaitu senarai aset tolak liabiliti pada tarikh berkenaan.
Apabila maklumat lebih lengkap, penyata kewangan penuh boleh disediakan dengan mengira angka yang hilang:
- Jualan kredit dikira daripada akaun kawalan penghutang: baki akhir + penerimaan daripada penghutang + diskaun diberi + pulangan jualan + hutang lapuk − baki awal.
- Belian kredit dikira daripada akaun kawalan pemiutang.
- Belanja sebenar dikira dengan melaraskan bayaran tunai untuk baki terakru dan terdahulu.
Kelemahan rekod tak lengkap ialah maklumat kurang tepat, sukar mengesan kecurian, dan menyukarkan permohonan pinjaman atau pengiraan cukai.
2.Penyata Hal Ehwal & Mencari Angka Hilang
Penyata hal ehwal ialah penyata yang menyenaraikan aset dan liabiliti perniagaan pada satu tarikh tertentu untuk menentukan modal apabila rekod perakaunan tidak lengkap.
- Modal ialah baki — modal dalam penyata hal ehwal dikira sebagai jumlah aset tolak jumlah liabiliti, bukan diambil daripada akaun modal.
- Beza dengan penyata kedudukan kewangan — penyata hal ehwal disediakan daripada anggaran dan senarai aset serta liabiliti, bukan daripada baki lejar catatan bergu yang lengkap.
- Jualan kredit dicari menggunakan akaun kawalan penghutang: semua penerimaan, diskaun diberi, pulangan jualan dan hutang lapuk ditambah kepada baki akhir, kemudian ditolak baki awal.
- Belian kredit dicari dengan cara yang sama melalui akaun kawalan pemiutang.
- Jumlah jualan ialah jualan tunai tambah jualan kredit; jumlah belian ialah belian tunai tambah belian kredit.
- Belanja dan hasil sebenar — amaun tunai yang dibayar atau diterima perlu dilaraskan dengan baki terakru dan terdahulu pada awal dan akhir tahun.
- Modal tambahan yang dimasukkan pemilik perlu ditolak semasa mengira untung, kerana ia menambah modal tanpa hasil daripada perniagaan.
3.Contoh & Kesilapan Lazim: Rekod Tak Lengkap
Kesilapan yang kerap berlaku:
- Lupa menambah semula ambilan dalam kaedah perbandingan modal. Ambilan mengurangkan modal akhir, jadi ia perlu ditambah untuk mendapat untung sebenar.
- Tidak menolak modal tambahan, menyebabkan untung terlebih.
- Tertukar baki awal dan akhir penghutang semasa mengira jualan kredit.
- Mengambil tunai dibayar sebagai belanja sebenar tanpa melaraskan terakru dan terdahulu.
Tip menjawab: sediakan akaun T ringkas untuk kawalan penghutang, kawalan pemiutang dan setiap belanja yang berbaki terakru atau terdahulu. Angka yang hilang ialah angka pengimbang dalam akaun tersebut. Kaedah ini lebih selamat daripada menghafal formula, dan jalan kira yang ditunjukkan juga mendapat markah.
Contoh 1Pada 1 Januari, aset Kedai Rina RM48,000 dan liabiliti RM12,000. Pada 31 Disember, aset RM63,500 dan liabiliti RM15,500. Sepanjang tahun, Rina mengambil RM6,000 untuk kegunaan sendiri dan memasukkan modal tambahan RM5,000. Kira untung bersih.Lihat jalan kerjaTutup
Modal awal = 48,000 − 12,000 = RM36,000. Modal akhir = 63,500 − 15,500 = RM48,000. Untung bersih = 48,000 + 6,000 − 5,000 − 36,000 = RM13,000.
Contoh 2Penghutang awal RM7,200 dan akhir RM8,500. Tunai diterima daripada penghutang RM41,000, diskaun diberi RM600, pulangan jualan RM900. Jualan tunai RM15,000. Kadar bayaran dibayar RM3,000; kadar terakru awal tahun RM250 dan akhir tahun RM400. Kira jumlah jualan dan kadar bayaran sebenar.Lihat jalan kerjaTutup
Jualan kredit = 41,000 + 600 + 900 + 8,500 − 7,200 = RM43,800. Jumlah jualan = 43,800 + 15,000 = RM58,800. Kadar bayaran sebenar = 3,000 − 250 + 400 = RM3,150 (RM250 ialah milik tahun lepas, RM400 milik tahun ini yang belum dibayar).