Sains Tanah

Tanah terbentuk daripada luluh hawa batuan induk bercampur bahan organik. Komposisi tanah yang sesuai untuk pertanian mengandungi kira-kira 45% bahan mineral, 25% air, 25% udara dan 5% bahan organik.

Tekstur tanah ditentukan oleh nisbah zarah:

• Pasir — zarah besar, saliran cepat tetapi pengekalan air dan nutrien rendah.
• Kelodak — zarah sederhana.
• Liat — zarah halus, memegang air dan nutrien tetapi saliran lemah dan mudah termampat.
• Loam — campuran seimbang ketiga-tiganya dan paling sesuai untuk kebanyakan tanaman.

Kesuburan tanah bergantung pada kandungan nutrien, pH dan struktur. Nutrien makro utama ialah nitrogen (pertumbuhan daun), fosforus (akar dan bunga) dan kalium (buah dan rintangan penyakit).

Kesuburan dipulihkan melalui pembajaan, penambahan bahan organik seperti kompos, penggiliran tanaman dan pengapuran untuk membetulkan tanah berasid.

pH tanah ialah ukuran keasidan atau kealkalian tanah pada skala 0 hingga 14, dengan pH 7 neutral, bawah 7 berasid dan atas 7 beralkali.

• Kesan pH — pH mempengaruhi keterlarutan nutrien. Kebanyakan tanaman tumbuh baik dalam tanah agak berasid hingga neutral (sekitar pH 5.5 hingga 7.0). Dalam tanah terlalu berasid, fosforus kurang tersedia dan aktiviti mikroorganisma berkurang.
• Pengapuran — kapur pertanian (kalsium karbonat) atau dolomit (kalsium dan magnesium karbonat) ditabur untuk menaikkan pH tanah berasid. Dolomit turut membekalkan magnesium.
• Nutrien makro — diperlukan dalam kuantiti banyak: nitrogen (N), fosforus (P), kalium (K), kalsium (Ca), magnesium (Mg) dan sulfur (S).
• Nutrien mikro — diperlukan dalam kuantiti sedikit tetapi tetap perlu: ferum, mangan, zink, kuprum, boron, molibdenum dan klorin.
• Tanda kekurangan — kekurangan nitrogen menyebabkan daun tua menguning (klorosis) dan pertumbuhan terbantut; kekurangan fosforus menyebabkan pokok kerdil dan daun berwarna keunguan; kekurangan kalium menyebabkan tepi daun tua kering seperti terbakar; kekurangan magnesium menyebabkan kekuningan di antara urat daun tua; kekurangan ferum menyebabkan kekuningan di antara urat daun muda.
• Label baja — nombor seperti 15:15:15 menunjukkan peratus N, P₂O₅ dan K₂O dalam baja itu.

Kesilapan lazim dalam topik tanah:

• Tertukar tekstur dengan struktur. Tekstur ialah nisbah pasir, kelodak dan liat; struktur ialah cara zarah-zarah itu bergumpal membentuk agregat.
• Mengapur untuk menurunkan pH. Kapur menaikkan pH tanah berasid; ia tidak digunakan untuk tanah beralkali.
• Menganggap lebih banyak baja sentiasa lebih baik. Baja berlebihan membazir, boleh merosakkan akar dan larut resap ke sungai sehingga mencemarkan air.
• Tidak membezakan daun tua dan daun muda. Kekurangan nitrogen dan magnesium lazimnya kelihatan dahulu pada daun tua, manakala kekurangan ferum pada daun muda.

Dalam soalan diagnosis, nyatakan tanda, punca dan cara mengatasinya.