Sokongan Pergerakan dan Pertumbuhan

Sistem rangka manusia terdiri daripada tulang, rawan, ligamen dan tendon.

Fungsi rangka:

• Menyokong bentuk badan dan mengekalkan postur.
• Melindungi organ penting seperti otak, jantung dan paru-paru.
• Membolehkan pergerakan bersama otot.
• Menghasilkan sel darah dalam sum-sum tulang.
• Menyimpan mineral seperti kalsium dan fosforus.

Sendi membolehkan pergerakan: sendi lesung (bahu, pinggul) membenarkan pergerakan pelbagai arah, sendi engsel (siku, lutut) membenarkan pergerakan satu satah.

Otot bekerja secara antagonistik — sepasang otot bertindak berlawanan. Pada lengan, otot bisep mengecut sambil trisep mengendur untuk membengkokkan siku, dan sebaliknya untuk meluruskannya.

Pertumbuhan ialah pertambahan saiz dan bilangan sel yang tidak berbalik. Faktor yang mempengaruhi termasuk genetik, pemakanan seimbang terutamanya protein dan kalsium, hormon pertumbuhan, senaman dan kesihatan keseluruhan.

Lengkung pertumbuhan ialah graf yang menunjukkan perubahan sesuatu parameter pertumbuhan, seperti tinggi atau jisim badan, terhadap masa.

• Parameter pertumbuhan yang biasa diukur ialah tinggi dan jisim. Pada manusia, tinggi lebih sesuai kerana jisim boleh berubah naik dan turun mengikut pemakanan.
• Lengkung pertumbuhan manusia berbentuk sigmoid (bentuk S).
• Kadar pertumbuhan ialah perubahan parameter pertumbuhan per unit masa. Pada graf, kadar ini ditunjukkan oleh kecerunan lengkung.

Fasa pertumbuhan manusia:

• Bayi (kira-kira 0–2 tahun) — kadar pertumbuhan sangat pesat.
• Kanak-kanak — kadar pertumbuhan perlahan dan sekata.
• Remaja (akil baligh) — berlaku lonjakan pertumbuhan, iaitu kadar pertumbuhan pesat semula. Perempuan biasanya mengalami lonjakan ini lebih awal daripada lelaki, sebab itu remaja perempuan kadangkala lebih tinggi daripada lelaki sebaya buat seketika.
• Dewasa — kadar pertumbuhan menurun hingga hampir sifar; tinggi tidak lagi bertambah.
• Tua — pertumbuhan boleh menjadi negatif kerana tisu dan jisim otot berkurang.

Lengkung lelaki dan perempuan berbeza kerana perbezaan masa akil baligh dan hormon. Lelaki dewasa lazimnya lebih tinggi dan lebih berat.

Kesilapan lazim dan tip menjawab:

• Mengelirukan ligamen dengan tendon. Ligamen menyambung tulang kepada tulang; tendon menyambung otot kepada tulang.
• Menyatakan otot "menolak" tulang. Otot hanya boleh menarik apabila mengecut, sebab itu otot bekerja secara berpasangan.
• Membaca paksi graf tanpa unit. Nyatakan unit kadar pertumbuhan, contohnya cm setahun.
• Menganggap pertumbuhan paling pesat hanya berlaku semasa remaja. Kadar pertumbuhan juga sangat pesat pada peringkat bayi; remaja ialah lonjakan pertumbuhan kedua.

Tip: apabila menafsir graf pertumbuhan, sebut nama fasa, bentuk lengkung dan sama ada kadar pertumbuhan tinggi, rendah atau sifar.