Persekutuan Tanah Melayu 1948

Ekoran penentangan hebat terhadap Malayan Union, British berunding dengan raja-raja Melayu dan wakil masyarakat, lalu menggantikannya dengan Persekutuan Tanah Melayu pada 1 Februari 1948.

Berbeza dengan Malayan Union, Persekutuan ini:

• Mengembalikan kedaulatan dan kuasa raja-raja Melayu.
• Menetapkan syarat kerakyatan yang lebih ketat (tidak sama rata serta-merta seperti Malayan Union).

Ini dianggap satu kejayaan diplomasi orang Melayu dalam mempertahankan hak dan kedudukan istimewa mereka.

Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 ialah perjanjian antara British dengan raja-raja Melayu yang ditandatangani pada 21 Januari 1948 bagi menggantikan Malayan Union, dan berkuat kuasa pada 1 Februari 1948.

Perjanjian ini dirangka oleh Jawatankuasa Kerja yang dianggotai wakil British, wakil raja-raja Melayu dan wakil UMNO. Jawatankuasa Perunding pula ditubuhkan untuk mendapatkan pandangan masyarakat bukan Melayu.

• Kerajaan Persekutuan — gabungan sembilan negeri Melayu serta Pulau Pinang dan Melaka. Singapura kekal sebagai tanah jajahan British yang berasingan.
• Pesuruhjaya Tinggi British mengetuai pentadbiran, dibantu Majlis Mesyuarat Kerja Persekutuan dan Majlis Perundangan Persekutuan.
• Kedaulatan raja-raja Melayu dikembalikan. Raja menjadi ketua negeri dan berkuasa atas hal ehwal agama Islam dan adat istiadat Melayu. Majlis Raja-Raja Melayu turut diwujudkan.
• Kerajaan negeri — setiap negeri Melayu mempunyai Menteri Besar, manakala Pulau Pinang dan Melaka ditadbir oleh Pesuruhjaya Residen British.
• Kedudukan istimewa orang Melayu diiktiraf dan dilindungi oleh Pesuruhjaya Tinggi.
• Kerakyatan — diperoleh melalui kuat kuasa undang-undang atau permohonan. Pemohon perlu memenuhi tempoh bermastautin yang ditetapkan, berkelakuan baik, mahir bahasa Melayu atau bahasa Inggeris, dan mengangkat sumpah taat setia.

Sistem pentadbiran persekutuan ini kemudiannya menjadi asas kepada Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.

Topik ini kerap disoal sebagai perbandingan dengan Malayan Union atau tentang reaksi masyarakat. Tip menjawab:

• Jangan campur aduk dengan Malayan Union. Dalam Persekutuan 1948, raja-raja Melayu kembali berdaulat dan syarat kerakyatan diperketat.
• Singapura tidak termasuk dalam Persekutuan 1948 — kesilapan ini sangat kerap berlaku.
• Untuk soalan reaksi, ingat bahawa sebahagian masyarakat bukan Melayu dan golongan kiri menentang melalui gabungan AMCJA dan PUTERA, yang mengemukakan Perlembagaan Rakyat dan mengadakan hartal pada 1947.
• Setiap isi perlu ada fakta + huraian. Contoh: syarat kerakyatan diperketat (fakta) supaya hanya mereka yang benar-benar taat setia kepada Tanah Melayu menjadi rakyat (huraian).