1.Ancaman Komunis & Zaman Darurat (1948-1960)
Parti Komunis Malaya (PKM), diketuai Chin Peng, melancarkan perjuangan bersenjata untuk merampas kuasa selepas Perang Dunia Kedua. Pembunuhan tiga peladang British di Sungai Siput, Perak, pada Jun 1948 mencetuskan Perisytiharan Darurat oleh British.
Bagi memutuskan bekalan makanan dan maklumat kepada komunis, British melaksanakan Rancangan Briggs — memindahkan penduduk luar bandar ke Kampung Baru yang berpagar dan terkawal.
Zaman Darurat ini berakhir secara rasmi pada 1960, selepas ancaman komunis berjaya dikawal.
Contoh 1Apakah peristiwa yang mencetuskan Perisytiharan Darurat pada Jun 1948?Lihat jalan kerjaTutup
Pembunuhan tiga peladang British di Sungai Siput, Perak, oleh militan komunis pada Jun 1948 mencetuskan Perisytiharan Darurat oleh British.
Contoh 2Bagaimana Rancangan Briggs membantu British menghadapi ancaman komunis?Lihat jalan kerjaTutup
Rancangan Briggs memindahkan penduduk luar bandar ke Kampung Baru yang berpagar dan terkawal, memutuskan bekalan makanan, wang dan maklumat daripada sampai kepada gerila komunis di dalam hutan.
2.Langkah Membanteras Komunis Semasa Darurat
Darurat ialah keadaan kecemasan yang diisytiharkan oleh British pada Jun 1948 bagi memberi kuasa khas kepada kerajaan untuk bertindak segera terhadap keganasan Parti Komunis Malaya (PKM).
Darurat mula diisytiharkan di Perak dan Johor, kemudian diluaskan ke seluruh Tanah Melayu. PKM diharamkan, dan peraturan darurat membolehkan penahanan tanpa bicara serta tindakan tegas terhadap sesiapa yang membantu komunis.
- Pendaftaran penduduk — setiap orang dewasa perlu mendaftar dan membawa kad pengenalan supaya pihak berkuasa dapat mengenal pasti pengganas dan penyokong mereka.
- Rancangan Briggs (1950) — penduduk di pinggir hutan dipindahkan ke Kampung Baru untuk memutuskan bekalan makanan, wang dan maklumat kepada komunis.
- Memperkukuh pasukan keselamatan — bilangan polis dan tentera ditambah, dan Pasukan Pengawal Kampung (Home Guard) ditubuhkan untuk menjaga kampung.
- Memenangi hati dan fikiran rakyat — dasar Jeneral Sir Gerald Templer (Pesuruhjaya Tinggi mulai 1952): membina kemudahan asas, menggalakkan rakyat menyalurkan maklumat dan menawarkan ganjaran.
- Kawasan Putih dan Kawasan Hitam — kawasan yang bebas daripada komunis diisytiharkan Kawasan Putih dan sekatan dilonggarkan, manakala Kawasan Hitam kekal dikawal ketat.
- Rundingan Baling (Disember 1955) — Tunku Abdul Rahman, David Marshall dan Tan Cheng Lock bertemu Chin Peng. Rundingan gagal kerana PKM mahu diiktiraf sebagai parti sah, sedangkan kerajaan hanya menawarkan pengampunan jika PKM menyerah diri.
Darurat tamat secara rasmi pada 31 Julai 1960.
3.Soalan Lazim & Tip Menjawab: Zaman Darurat
Soalan bab ini biasanya meminta punca, langkah atau kesan Darurat. Tip menjawab:
- Baca kata kunci soalan. Punca (pembunuhan peladang Eropah di Sungai Siput), langkah dan kesan ialah tiga aspek berbeza — jawab aspek yang diminta sahaja.
- Jangan tertukar Rancangan Briggs (pemindahan ke Kampung Baru) dengan dasar Templer (memenangi hati dan fikiran rakyat).
- Darurat tamat pada 1960, bukan 1957. Negara merdeka ketika Darurat masih berjalan.
- Untuk soalan kesan, huraikan dari aspek politik, ekonomi dan sosial, contohnya perbelanjaan keselamatan meningkat, Kampung Baru muncul dan semangat kerjasama antara kaum bertambah.
Contoh 1Jelaskan kesan Darurat terhadap masyarakat di Tanah Melayu.Lihat jalan kerjaTutup
Contoh isi (fakta + huraian): (1) Kampung Baru dibina — penduduk luar bandar ditempatkan di penempatan terancang yang kemudian dilengkapi kemudahan asas. (2) Pendaftaran penduduk dan kad pengenalan diperkenalkan — memudahkan kawalan keselamatan. (3) Kehilangan nyawa dan harta benda — orang awam, pasukan keselamatan dan peladang menjadi mangsa. (4) Ekonomi terjejas — perbelanjaan keselamatan meningkat dan kegiatan di ladang serta lombong terganggu. (5) Hubungan kaum diperkukuh — usaha seperti Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum menggalakkan kerjasama menentang komunis. (6) Pasukan keselamatan tempatan diperkukuh. (7) Mempercepat kemerdekaan — British yakin kerajaan tempatan yang bersatu mampu menghadapi ancaman komunis.
Contoh 2(Soalan aras tinggi) Mengapakah Rundingan Baling 1955 gagal? Apakah pengajaran yang boleh diambil?Lihat jalan kerjaTutup
Sebab gagal: (1) PKM menuntut supaya diiktiraf sebagai parti politik yang sah. (2) PKM enggan menyerah diri tanpa syarat. (3) Kerajaan hanya menawarkan pengampunan jika PKM menyerah diri dan dibubarkan. (4) Tunku tegas tidak berkompromi dengan pihak yang menggunakan keganasan. Pengajaran: (1) Kedaulatan dan keselamatan negara tidak boleh dikompromi. (2) Rundingan perlu disertai pendirian yang tegas. (3) Rakyat mesti menolak ideologi dan kumpulan yang menggunakan keganasan. (4) Perpaduan pemimpin pelbagai kaum dalam rundingan menunjukkan kekuatan bersama.