Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen

Raja berperlembagaan bermaksud raja memerintah tertakluk kepada Perlembagaan, bukan berkuasa mutlak. Yang di-Pertuan Agong dipilih dalam kalangan sembilan raja Melayu melalui Majlis Raja-Raja (Conference of Rulers), memerintah selama lima tahun sebelum pemilihan seterusnya.

Dalam sistem demokrasi berparlimen Malaysia, kuasa negara diasingkan kepada tiga cabang:

• Eksekutif — kerajaan, melaksanakan dasar.
• Perundangan/Legislatif — Parlimen, menggubal undang-undang.
• Kehakiman — mahkamah, mentafsir undang-undang.

Pengasingan ini memastikan tiada satu pihak memegang kuasa mutlak.

Parlimen ialah badan perundangan Persekutuan yang terdiri daripada Yang di-Pertuan Agong, Dewan Negara dan Dewan Rakyat, dan berperanan menggubal undang-undang, meluluskan belanjawan serta memantau kerajaan.

• Dewan Rakyat — ahlinya dipilih melalui pilihan raya umum dan kini berjumlah 222 orang. Parti atau gabungan yang mendapat sokongan majoriti membentuk kerajaan.
• Dewan Negara — mempunyai 70 ahli: 26 dipilih oleh Dewan Undangan Negeri (dua bagi setiap negeri) dan 44 dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong.
• Tempoh Parlimen — lima tahun dari tarikh mesyuarat pertamanya, kecuali dibubarkan lebih awal.
• Jemaah Menteri diketuai Perdana Menteri dan bertanggungjawab secara bersama kepada Parlimen.
• Kuasa budi bicara Yang di-Pertuan Agong — melantik Perdana Menteri, iaitu ahli Dewan Rakyat yang pada hemat baginda mendapat kepercayaan majoriti; tidak memperkenankan permintaan membubarkan Parlimen; dan meminta mesyuarat Majlis Raja-Raja berkaitan keistimewaan raja.

Proses meluluskan rang undang-undang (biasanya bermula di Dewan Rakyat):

• Bacaan kali pertama — rang undang-undang dibentangkan.
• Bacaan kali kedua — prinsip rang undang-undang dibahaskan dan diundi.
• Peringkat jawatankuasa — diteliti fasal demi fasal dan boleh dipinda.
• Bacaan kali ketiga — diluluskan, kemudian dibawa ke Dewan Negara melalui peringkat yang sama.
• Perkenan Yang di-Pertuan Agong — selepas diperkenankan dan diwartakan, ia menjadi undang-undang.

Bab ini banyak istilah yang hampir sama. Tip menjawab:

• Raja berperlembagaan bermaksud raja bertindak mengikut Perlembagaan dan, dalam kebanyakan perkara, atas nasihat Jemaah Menteri — berbeza dengan raja mutlak.
• Jangan tertukar peranan badan: Parlimen menggubal undang-undang, Jemaah Menteri melaksanakan, mahkamah mentafsir.
• Susun kuasa Yang di-Pertuan Agong mengikut kategori: eksekutif, perundangan, kehakiman, agama, ketenteraan dan budi bicara.
• Majlis Raja-Raja dianggotai sembilan raja Melayu dan empat Yang di-Pertua Negeri, tetapi hanya raja-raja Melayu yang memilih Yang di-Pertuan Agong.